Wanneer je je rouw doorleeft, voel je sterker de kern van de pijn en kun je gerichter actie ondernemen.

Een paar jaar geleden nam ik in Zweden op uitnodiging deel aan het ritueel ‘Life Cairn Memorial’, herdenkingsstenen voor het verloren leven, om uiting te geven aan ecologische rouw. Het was winter, donker, er lag kniehoog sneeuw. In een optocht liepen we met fakkels en een trommelaar naar een heuvel met een hoop stenen, die in voorgaande jaren waren neergelegd. Iedereen legde daar een nieuwe steen bovenop, ter nagedachtenis aan een verdwenen soort. 
Het verbaasde mij hoe goed het me deed om samen met anderen het verdriet over wat wij als menssoort kapotmaken te delen, maar vooral om te ervaren dat ik niet alleen sta. We kunnen elkaar vasthouden, zeggen dat we dapper moeten zijn en het goede moeten blijven doen. Voor mij betekent dat: in mijn vakgebied blijven werken. Hoe vaak heb ik niet overwogen iets anders te gaan doen in plaats van iedere dag maar weer te vechten voor behoud van natuur en biodiversiteit. Dat is zwaar. Het is de kunst om er niet aan onderdoor te gaan.
Het vreemde is dat natuurbeschermers onderling weinig over ecologische rouw praten. Is het omdat ze het te druk hebben? Is het de angst dat als je ecologisch verlies tot je laat doordringen je niet meer kan functioneren? Ik denk dat het juist goed is om ecologisch verlies te voelen en erover te praten, zoals we er bij NatuurCollege ruimte voor maken. Wanneer je je rouw doorleeft, voel je sterker de kern van de pijn en waar betekenis en creativiteit zit om een nieuwe stap te kunnen zetten. Je acties worden gerichter, doeltreffender en meer verbonden met het leven.
_ Suzanne Valkman
Uit VNBL, november 2026
VNBL_nov2026-Stelling
Foto _ Joshua Hoehne, Unsplash

Samen zijn wij co-creatoren voor de toekomst van onze Aarde, dit is onze fantastische opdracht.

_ Irene van Lippe-Biesterfeld